1 marca – 21 październik 2013
Wystawa plenerowa zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej na terenie klasztoru Ojców Franciszkanów we Włocławku to niezwykle ważny i potrzebny ”głos” na temat powojennych dziejów naszej ojczyzny i brutalnej walki o władzę prowadzonej przez komunistów na Kujawach i Pomorzu. Wystawa prezentuje żołnierzy antykomunistycznego podziemia, stawiających opór wobec sowietyzacji Polski i podporządkowania jej Rosji Sowieckiej w latach 40. i 50. XX wieku. Propaganda komunistyczna oskarżyła ich o najgorsze zbrodnie, o współpracę z hitlerowcami, nazwała bandytami, a przecież ci żołnierze wywodzący się z Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich, Narodowych Sił Zbrojnych byli patriotami i walczyli o niepodległą Polskę. Już po raz trzeci obchodzimy 1 MARCA Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Celem projektu, wystawy jest przybliżenie młodym Polakom konkretnych postaci mało znanych bohaterów podziemnej armii polskiej i ich niezłomnej postawy wobec zniewolenia Polski po 1944 roku. Generał Fieldorf ”Nil”, rotmistrz Pilecki, major Szendzielarz ”Łupaszka”, major Kuraś ”Ogień”, major Tabortowski ”Bruzda”, porucznik Rodowicz ”Anoda”, sanitariuszka Danuta Siedzikówna ”Inka” i wielu innych bohaterów podziemia antykomunistycznego zamordowanych w ubeckich katowniach lub, o ile mieli szczęście, zginęli z bronią w ręku w walce z sowieckim okupantem. Cześć Im i chwała!
Polecamy niezwykle ważne i potrzebne opracowanie popularno-naukowe na temat antykomunistycznego podziemia niepodległościowego: Joanna Wieliczka-Szarkowa, Żołnierze Wyklęci. Niezłomni bohaterowie, Kraków 2013.
„To jest książka o trzydziestu trzech dowódcach i ich żołnierzach, wybranych spośród wielu tysięcy uczestników ostatniego niepodległościowego powstania. Joanna Wieliczka-Szarkowa opowiada o ludziach, o których historia miała zapomnieć. Ale historia nigdy nie zapomina. A Polska dziś coraz mocniej upomina się o ich pamięć i sławę. Walczyli na przekór jałtańskiej kapitulacji zachodnich aliantów. Walczyli o suwerenne państwo, o żołnierski honor, o prawo do normalnego życia. Walczyli z nadzieją, że sprawiedliwość zwycięży, a kara dosięgnie sowieckich okupantów i ich polskich kolaborantów. Chociaż dziś nazywamy ich żołnierzami wyklętymi, oni sami uważali się tylko za żołnierzy słusznej sprawy. Wielu z nich walczyło do końca, do śmierci z rąk wroga. Często nadal nie znamy ich grobów. Ale byli sumieniem Polski i dla następnych pokoleń wysoko wyznaczyli miarę wierności Ojczyźnie.”
Prof. dr hab. Ryszard Terlecki
Polityka historyczna prowadzona przez instytucje naszego państwa ma szczególne znaczenie: kształtuje patriotyzm, tożsamość narodową, przywraca pamięć historyczną, umacnia tolerancję. Kluczową rolę w tej polityce z oczywistych względów pełnią Prezydent RP, Senat RP, Instytut Pamięci Narodowej oraz różne stowarzyszenia i fundacje, które są przejawem działania społeczeństwa obywatelskiego. Dzięki inicjatywie śp. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, na mocy ustawy przyjętej przez Sejm RP – 1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Fundacja Niepodległość oraz Fundacja Ośrodek Karta, IPN oraz Muzeum Powstania Warszawskiego realizują ogólnopolski projekt edukacyjno-historyczny pod nazwą Rok Żołnierzy Wyklętych. 21 października 1963 r. w pobliżu miasteczka Piaski na Lubelszczyźnie zginął w walce z bezpieką ostatni partyzant RP sierżant Józef Franczak ”Lalek”. Jego śmierć jest symbolicznym kresem walki żołnierzy antykomunistycznego podziemia niepodległościowego w Polsce po II wojnie światowej. Wystawa we Włocławku [ marzec – kwiecień] o Żołnierzach Wyklętych Pomorza i Kujaw jest częścią owego projektu.