Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej w 100-lecie działalności – 2008/2009.
Najstarszym muzeum w Polsce jest Muzeum Książąt Czartoryskich [Narodowe] z 1876 roku w Krakowie, powstałe na bazie kolekcjonerskiej pasji Izabeli z Flemingów Czartoryskiej.
Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku przygotowuje obchody 100-lecia działalności, które przypadają na lata 2008/2009. W 75 rocznicę wybito medal, obecnie zaś wydano kolorowy kalendarz, który zawiera historię muzeum oraz przegląd obiektów zabytkowych najbardziej reprezentatywnych dla zgromadzonych kolekcji.
Co łączy te wspaniałe muzea w Polsce powstałe w okresie rozbiorów w dobie autonomii galicyjskiej i po wydarzeniach rewolucyjnych 1905/1907 roku? Oprócz starożytnej metryki, jak na historię muzealnictwa w Polsce, tym co je łączy jest słynna i unikatowa czara włocławska, datowana na I połowę X wieku, odkryta w 1909 roku w okolicach Włocławka. Muzeum Kujawskie otwarte w 1909 roku sprzedało czarę włocławską do Krakowa, pozbywając się tym samym wyjątkowej klasy zabytku, który byłby ozdobą każdego muzeum. Czara włocławska trafiła w dobre ręce i być może dzięki temu ocalała dla kraju biorąc pod uwagę straty jakie poniosło Muzeum Kujawskie w okresie II wojny światowej z rąk okupanta niemieckiego.
Bardzo wysoko oceniamy współpracę z Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej korzystając z bogatej oferty: lekcje muzealne, wystawy, wydawnictwa, itd. Życzymy pracownikom Muzeum kolejnych 100 lat równie owocnej pracy dla Włocławka, regionu i kraju. Z wyrazami szacunku młodzież koła historycznego i społeczność Zespołu Szkół Samochodowych we Włocławku.
1/ Piotr Nowakowski, Historia czary włocławskiej, [w:] Rocznik muzealny t. X, Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej, Włocławek 2004.
2/ Adam Zapora, Wokół jednego zabytku: Czara włocławska, [w:] Spotkania z zabytkami, 9/2009.
Czarę na przedmieściu Włocławka znalazł w 1909 r. Michał Marciniak, który przekazał zabytek sztuki sakralnej do klasztoru oo. Reformatów w ręce ojca Benedykta Wierciocha. Tenże skonsultował znalezisko z kustoszem powołanego w 1909 r. Muzeum Kujawskiego, który poprosił o opinię na temat zabytku profesora Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku ks. Górzyńskiego. Z obawy, iż władze rosyjskie mogą zarekwirować zabytek, klasztor zdecydował się po cichu zrzec się czary na rzecz Muzeum Narodowego w Krakowie, w zamian za kwotę, którą przeznaczono na remont i rozbudowę klasztoru. Sprawa sprzedaży była tak utajniona, iż jeszcze w latach 60-tych ówczesna kierownik Muzeum Kujawskiego zwróciła się do Muzeum Narodowego w Krakowie o zwrot czary, która jak sądzono została przekazana w formie depozytu. O szczegółach tej historii oraz wszystko na temat czary włocławskiej jako arcydzieła sztuki złotniczej możemy się dowiedzieć z artykułów jak wyżej.