90. Rocznica Odzyskania Niepodległości

11 – XI – 1918        90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

 

Wiele wydarzeń o fundamentalnym znaczeniu dla naszego bytu państwowego i narodowego zapisało się pamiętnej jesieni 1918 roku: od przejmowania władzy w Małopolsce, poprzez rozbrajanie wojsk niemieckich i likwidację władz okupacyjnych w Warszawie w dniach 9-11 listopada, aż do Powstania Wielkopolskiego w grudniu.

KRZYŻ NIEPODLEGŁOŚCI
Najwyższą rangę wśród odznaczeń przedwojennych miał ustanowiony w 1930 roku Krzyż i Medal Niepodległości. Nowy Krzyż i Medal z jednej strony honorować miał wszystkich, którzy przyczynili się do wskrzeszenia Polski, z drugiej – integrować społeczeństwo i rozbudzać nastroje patriotyczne. Krzyż i Medal Niepodległości posiadały bardzo wysoką rangę. Noszone były w kolejności za orderem Virtuti Militari a przed Krzyżem Oficerskim Odrodzenia Polski.

Krzyż i Medal Niepodległości – autorką pomysłu była Aleksandra Piłsudska, a pierwszym odznaczonym Krzyżem Niepodległości z Mieczami [najwyższą klasą tego odznaczenia] jej mąż Naczelnik Państwa i Wódz Naczelny, Pierwszy Marszałek Polski Józef Piłsudski. Osoby odznaczone skorzystały z bardzo wysokich jak na owe czasy gratyfikacji i innych przywilejów: miesięcznego zaopatrzenia w wysokości 60-90 złotych, pierwszeństwa w obsadzaniu stanowisk państwowych, a także prawa do leczenia na koszt państwa.

Odznaką Krzyża Niepodległości jest krzyż równoramienny wykonany z brązu pozłacanego i emalii o wym. 42×42 mm. Ramiona krzyża o przekroju spłaszczonego ośmioboku, rozszerzonego na krawędziach, są złączone pośrodku kwadratową tarczą; na awersie ramiona krzyża pokrywa czarna emalia, przedzielona paskiem złoconym, na którym, na ramionach poziomych, jest wybity napis: BOJOWNIKOM-NIEPODLEGŁOŚCI; w kwadratowej tarczy środkowej jest umieszczony stylizowany orzeł, wykonany na zasadzie wklęsłego reliefu; na rewersie cała powierzchnia krzyża złocona, bez emalii.