Wycieczka do muzeów

Włocławskie Muzeum Diecezjalne i Muzeum Etnograficzne

W czerwcu 2013 roku zakończono prace remontowe i ponownie otwarto Włocławskie Muzeum Diecezjalne w pałacu biskupa Szembeka z I poł. XVIII w. Rezydencji przywrócono stylowy charakter oraz stworzono nowe, większe możliwości ekspozycji sztuki sakralnej z terenu diecezji włocławskiej. Mając w pamięci wizytę w muzeum diecezjalnym w ferie zimowe 2011 r. postanowiliśmy wykorzystać obecne ferie [04.02.2014 r.] i zobaczyć jak duże zmiany nastąpiły. Po pierwsze zainstalowano w pałacu windę zgodnie z wymogami Unii Europejskiej i warto tu przypomnieć, iż remont placówki muzealnej został sfinansowany w około 70% z środków unijnych. Parter muzeum [historyczne sklepienia, podłoga z kamienia] pozostał bez zmian, tzn. w salach prezentowane są zabytki reprezentujące kolejne formacje stylowe w sztuce. W najbliższym czasie zostanie udostępniony do zwiedzania skarbiec [za 2 miesiące] i można będzie obejrzeć bezcenne naczynia liturgiczne, m.in. wydobyte z grobu biskupa Macieja Gołańczewskiego [XIV w.], kopię czary włocławskiej. Wkrótce ma powstać sala misjonarska, w której znajdą się pamiątki przywiezione przez księży naszej diecezji z misji. Natomiast w perspektywie roku na cele muzealne zostanie zaadoptowane pierwsze piętro i strych. Obejrzeliśmy także nowoczesną salę audiowizualną i dowiedzieliśmy się, że lapidarium składające się z fragmentów gotyckich płyt nagrobnych z naszej katedry zostanie odpowiednio zabezpieczone przed bezpośrednim oddziaływaniem warunków atmosferycznych.

Następnie udaliśmy się do Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej i obejrzeliśmy wystawę zorganizowaną z okazji 140. rocznicy powstania przemysłu ceramicznego we Włocławku [1870-2013]. Wystawie towarzyszy katalog, który prezentuje historię przemysłu ceramicznego Włocławka, począwszy od powstania czterech fabryk przedwojennych, okres okupacji niemieckiej [Leslau] i czasy Polski Ludowej kiedy nasze miasto stało się jednym z największych producentów ceramiki w kraju. Lata 1953-1965 to jeden z najciekawszych okresów w historii włocławskich fabryk fajansu charakteryzujących się dużą dynamiką produkcji oryginalnych form i wzorów dekoracji. Wyroby z tego okresu potocznie nazywano picassami.

W rezultacie transformacji ustrojowej po 1989 r., podobnie jak w przypadku wielu innych przedsiębiorstw o długich tradycjach, np. włocławska celuloza, nastąpił niespodziewany koniec produkcji fajansu we Włocławku. Dziesięć lat po zaniechaniu produkcji fajansu we Włocławku, z inicjatywy Jerzego i Ewy Szanowskich, byłych pracowników ”Włocławskich Zakładów Ceramiki Stołowej”, rozpoczęto budowę nowej fabryki fajansu na terenie dawnej cegielni przy ul. Falbanka 28. Nowe Włocławki świetnie się sprzedają. Warto przypomnieć, iż na terenie cegielni przy ul. Falbanka genialny artysta-rzeźbiarz Stanisław Zagajewski wypalał swoje rzeźby. Na wystawie prezentowane są dokumenty, zdjęcia i przede wszystkim wyroby reprezentatywne dla produkcji włocławskiej ceramiki lat 1870-2013. Włocławska ceramika to 140 lat historii i sztuki Włocławka, to życiorysy zawodowe licznych włocławian: właścicieli fabryk, dyrektorów, inżynierów, artystów, robotników.

Na placu parkingowym przy moście im. Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza [1937 r.] obejrzeliśmy dwie wystawy. Pierwsza z nich to stała ekspozycja prezentująca historię i zabytki naszego miasta wykonana na zlecenie Urzędu Miasta Włocławek. Bardzo dobry pomysł, świetne wykonanie i doskonała lokalizacja, w nocy wystawa jest iluminowana. Druga wystawa na filarach mostu to kolejna w tym miejscu inicjatywa osób propagujących historię, kształtujących świadomość historyczną włocławian.

Przypomnijmy: pierwsza wystawa dotyczyła wielokulturowego charakteru naszego miasta w XIX i XX wieku [szlakiem niemieckim, żydowskim, rosyjskim po Włocławku]. Obecna jest zatytułowana ”Szlakiem ewangelików po Kujawach” i ”Zatopione wsie”. Autorem projektu jest fundacja Ari Ari z udziałem wielu osób, m.in. dr Tomasz Dziki [Włocławski Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego, mgr Tomasz Wąsik [kustosz MZKiD]. Wystawa szlakiem ewangelików ukazuje miejsca, materialne fragmenty tego co zostało z pobytu na Kujawach społeczności ewangelickiej [niemieckiej]. Najczęściej są to porosłe trawą cmentarze, nieliczne zachowane nagrobki, fragment ceglanej bramy cmentarnej [Mursk].

Polecamy piękną trasę rowerową do Murska: start ulica Leśna na wysokości Zespołu Szkół Samochodowych, lasem do jeziora Rybnica i wieś Józefowo, gdzie kończy się droga piaszczysta i zaczyna asfaltowa, jedziemy dalej, z jednej strony drogi las, z drugiej pola, mijamy z lewej strony tartak i prosto do Murska. Druga wystawa dotyczy Zalewu Włocławskiego, albo raczej skutków jakie wywołał. ”Budowa zapory na Wiśle zmieniła krajobraz przyrodniczy i kulturowy, strukturę społeczną i gospodarczą, nie niszcząc na szczęście pamięci oraz nie zmieniając ludzi…Fotografie i dokumenty, prezentowane na wystawie, uzupełniają historie mówione, pozwalające chociaż w części odtworzyć obraz życia codziennego od lat 20-tych XX w. po dzień dzisiejszy”.

Polecamy:
1/ Fantastyczna ceramika użytkowa. Włocławskie fajanse z lat 1953-1965 w kolekcji Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej, Piotr Nowakowski, MZKiD 2008.
2/ Pamiątka z fajansu. W 140 rocznicę powstania przemysłu ceramicznego we Włocławku, Karolina Bandziak-Kwiatkowska, MZKiD 2013.