W KŁÓBCE – wycieczka

W maju zwiedziliśmy Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny składający się z części wiejskiej, czyli skansenu reprezentującego kulturę ludową Kujaw i ziemi dobrzyńskiej oraz zespołu dworsko-parkowego, czyli rezydencji rodu Orpiszewskich w otoczeniu wspaniałej przyrody. Skansen to kilkanaście obiektów architektury ludowej reprezentujących typowy krajobraz kulturowy wsi naszego regionu.

Po skansenie  udostępnionym do zwiedzania w 1993 roku oprowadził nas przewodnik. Trasa zwiedzania była następująca:

1/ Wiata maszyn gospodarskich z I poł. XX w.( ciągniki, kosiarki, siewniki m.in. z fabryki włocławskiej H. Muhsama).

2/ Garncarnia – warsztat pracy garncarza.

3/ Zagroda chłopska z przełomu XVIII i XIX w.: chałupa z glinianym klepiskiem, wyposażenie domu wiejskiego, budynki gospodarskie (stodoła, spichlerz, budynek inwentarski, a w nim gołębie, kaczki i kury, kierat, studnia z żurawiem, strach na wróble.

4/ Kapliczka słupowa ze św. Antonim z Dzieciątkiem.

5/ Zagroda chłopska z l. 30-tych XX w.: w domu podłoga drewniana, zegar, piec kaflowy, budynek inwentarski z olejarnią, drewutnia, stodoła – maszyny rolnicze, młockarnia, spichlerz.

6/ Kuźnia: narzędzia, piece, dyplom mistrzowski, budynek kryty dachówką-karpiówką.

7/ W zagrodzie kozy i owce m.in. Stanisław, Ryszard, Benio, itd.

8/ Wiatrak słupowy tzw. koźlak z 1870 r. z Zadusznik pow. lipnowski. Budowla wewnątrz robi  wrażenie, potężne drewniane bale i ogromne drewniane koła, cała maszyneria, serce wiatraka.

9/ Szkoła powszechna lata 30-te XX w.: sala lekcyjna – ławki, kałamarze, godło i zdjęcia Prezydenta Mościckiego i Marszałka Piłsudskiego, gabinet dyrektora-nauczyciela, mieszkanie nauczyciela.

10/ Kolejna zagroda chłopska z końca XIX w., wszystkie budynki w zagrodach wiejskich, chałupy i obiekty gospodarskie kryte są słomą.

11/ Karczma i mieszkanie Żyda.

12/ Remiza OSP – lata 30-te: sprzęt gaśniczy i wóz strażacki konny.

13/ Kapliczka murowana z Matką Boską Skępską.

14/ Kościół drewniany z XVIII w., w trakcie prac konserwatorskich-otwarcie we wrześniu 2017.

Dwór ziemiańskiej rodziny Orpiszewskich

Po rezydencji oprowadził nas przewodnik. Po wejściu do pałacu w holu obejrzeliśmy szafę z 1751 r.(barokową), przykład pięknej toruńskiej intarsji. Następnie zeszliśmy do piwnicy i obejrzeliśmy krótki film dotyczący historii dworu, jego odbudowy i dzieje szlacheckiej rodziny Orpiszewskich. Przedstawiciele tego rodu uczestniczyli we wszystkich powstaniach narodowych, w życiu Wielkiej Emigracji, podróżowali po Europie, byli na zesłaniu, działali na rzecz rozwoju kraju w Warszawie i na Kujawach. Pani Maria, jej twórczość i udział w życiu kulturalnym kraju czyni rezydencję w Kłóbce miejscem wyjątkowym na mapie polskiej kultury.

     Kolejno zwiedzaliśmy pomieszczenia mieszkalne, gabinet, salon, jadalnię, pokoje, ubikację. Podziwialiśmy wspaniałe meble, obrazy, księgozbiór, bibeloty i inne przedmioty typowe dla ziemiańskiej rezydencji z XIX w. W pałacowym skrzydle rezydencji powstałej na zlecenie Marii z Wodzińskich Orpiszewskiej narzeczonej Chopina i muzy Słowackiego podziwialiśmy wystawę poświęconą Pani Marii (1819-1896), która po powrocie z Włoch osiadła w Kłóbce. Na wystawie prezentowane są obrazy, rysunki namalowane m.in. przez Panią Marię, zdjęcia, fortepiany, pamiątki rodzinne. W piwnicach dworu zlokalizowana jest gospodarcza część rezydencji: kuchnia, spiżarnie, aneksy, całe wyposażenie: garnki, kuchnie, naczynia, lodówka bez prądu do której wkładano bryły lodu, krajalnica, waga, maszynki do mięsa, pralnia (magielnice, pralka „automat”). Kuchnia była połączona windą z jadalnią. Rezydencja na wzniesieniu otoczona jest parkiem z wiekowymi drzewami, stawy i rzeczka, malownicze mostki, rozlewiska, aleje drzew. Powierzchnia parku to  7 hektarów. Zrujnowany dwór zakupiono w 2010 roku, wyremontowano i oddano do użytku w 2015 r. Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej to placówka finansowana przez samorząd naszego województwa. Muzeum organizuje w Kłóbce cykliczne spotkania „Pod Lipą”. W miejscowości znajduje się neogotycki kościół parafialny z czerwonej cegły, w którym znajduje się okazałe epitafium ufundowane przez Panią Marię poświęcone mężowi Władysławowi Orpiszewskiemu i ich synkowi. Na pobliskim cmentarzu jest grobowiec rodziny Orpiszewskich i na cmentarzu tym spoczęła Maria z Wodzińskich Orpiszewska. Warto jeszcze dodać, że wyposażenie pałacu pochodzi z dworów ziemiańskich Kujaw i ziemi dobrzyńskiej, które uratowano przed rozgrabieniem i zniszczeniem po 1945 r. Niektóre z nich pochodzą z dworu w Kłóbce i były pieczołowicie gromadzone i odnawiane przez MZKiD. Dwór w Kłóbce stanowi wzór wielkopańskiej rezydencji ziemiańskiej, która w XIX i XX wieku była przykładem pracy patriotycznej i kulturalnej w skali całego regionu.

Wycieczkę zrealizowaliśmy 20 maja 2017 r. w sobotę przy wspaniałej słonecznej pogodzie, w godzinach od 10.00 do 15.

Polecamy: Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce. Przewodnik pod red. Piotra Nowakowskiego oraz Album wydany przez MZKiD poświęcony Pani Marii.