Ród Bojańczyków – spotkanie PTH

29 kwietnia 2010 r. w siedzibie Muzeum Historii Włocławka młodzież koła historycznego uczestniczyła w spotkaniu z doktorem Tomaszem Dzikim, który wygłosił referat pt. „Rodzina Bojańczyków i jej rola w życiu Włocławka i regionu w XIX wieku”. Organizatorem spotkania był Oddział Włocławskiego Polskiego Towarzystwa Historycznego.

Doktor Tomasz Dziki przedstawił mechanizmy, które doprowadziły do powstania fortuny w pierwszym pokoleniu zasłużonego dla Włocławka i regionu rodu Bojańczyków, pomnażanej w następnych pokoleniach. Rodzina Bojańczyków do roku 1914 była w zasadzie jedynym polskim rodem fabrykantów we Włocławku. Obok rodzin pochodzenia niemieckiego i żydowskiego dokonała industrializacji przemysłowej miasta w XIX wieku, przyczyniając się do awansu cywilizacyjnego grodu nad Wisłą.

Tomasz Dziki wybitny znawca historii przemysłu i społeczeństwa we Włocławku w dobie rozwoju kapitalizmu na ziemiach polskich podzielił się ze słuchaczami wynikami swoich ostatnich badań, które m.in. pozwoliły na ustalenie dokładnych informacji na temat genezy fortuny rodziny Bojańczyków oraz ustalił wiele nowych faktów, które pozwoliły na zweryfikowanie dotychczasowej wiedzy zawartej w literaturze przedmiotu. Przedstawił życie i działalność społeczno-gospodarczą czterech pokoleń Bojańczyków, opowiedział o ich zaangażowaniu w rozwój przemysłu [browar i cegielnia] oraz w pracę społecznikowską na płaszczyźnie samorządu miejskiego, Ochotniczej Straży Pożarnej, Włocławskiego Towarzystwa Wioślarskiego, itd. Włocławski historyk zwrócił szczególną uwagę na fakt, że już w drugim pokoleniu rodzina Bojańczyków zaczęła dzielić się swoim sukcesem finansowym ze społecznością Włocławka. Ustalił, iż twórca fortuny Kazimierz, który zmarł w 1855 r. budowanie fortuny zaczął niemalże od zera, jako prosty rzemieślnik.

Badacz ustalił z całą pewnością, że powstanie pierwszego we Włocławku browaru w epoce nowożytnej przypada na lata 1837 – 1842. Kazimierz przekazał rodzinny biznes synowi Rafałowi, którego uznał za najzdolniejszego spośród swoich licznych dzieci. Rafał fortunę pomnożył i przekazał majątek dwóm synom: Wincentemu [browar] i Leonowi [cegielnia], który był dobroczyńcą i fundatorem kościoła św. Stanisława. Po Wincentym dziedziczył jego syn Jerzy i córka, która wyszła za mąż za znanego włocławskiego fabrykanta Hacka. Leon zaś majątek przekazał Michałowi, który był synem jego brata rodzonego Wincentego, albowiem nie miał dzieci i prawdopodobnie pragnął zachować nierozproszony majątek w rękach tej linii rodu pochodzącej od Rafała. Grobowiec rodzinny Bojańczyków znanego i cenionego rodu włocławskich fabrykantów i filantropów znajduje się na cmentarzu komunalnym we Włocławku przy głównej alei. We Włocławku jedna z ulic nosi nazwę Jerzego Bojańczyka, który wielce zasłużył się dla rozwoju WTW.

Tomasz Dziki jest autorem monografii na temat przemysłu włocławskiego w latach 1870 – 1914 oraz licznych biogramów we Włocławskim Słowniku Biograficznym, jest prezesem Oddziału Włocławskiego PTH.