Kościoły drewniane powiatu aleksandrowskiego

Ciechocinek

Cerkiew pod wezwaniem św. Michała Archanioła została wybudowana w 1894 przez górali kaukaskich w stylu zauralskim. Jest to jedyny przykład tego stylu w Europie. Powstanie obiektu było związane z przyjazdami do Ciechocinka rosyjskich kuracjuszy wyznania prawosławnego. Posiada jedną większą kopułę oraz drugą mniejszą. Wewnątrz znajduje się współczesny ikonostas. Ściany wykonane są z bali położonych na siebie bez użycia gwoździ. Na tylnej wewnętrznej ścianie znajduje się napis w języku cerkiewnosłowiańskim „S nami Bog”.

Budynek był cerkwią do lat 20. ubiegłego stulecia, gdzie następnie urządzono w niej kasyno ze świetlicą, szkołę, a następnie magazyn. Inicjatorem renowacji obiektu i przywrócenia go do użytku liturgicznego był Prawosławny Ordynariusz Wojska Polskiego arcybiskup Sawa (Hrycuniak). Kamień węgielny pod odbudowywaną świątynię został położony 2 grudnia 1995. 5 października 1996 roku cerkiew została ponownie konsekrowana przez arcybiskupa Sawę oraz biskupa łódzkiego i poznańskiego Szymona. Stała się wówczas świątynią nowo utworzonej parafii wojskowej. Cerkiew wpisano do rejestru zabytków 4 września 1995 roku.

Łowiczek

Drewniany kościół pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w Łowiczku zbudowany w 1711 roku. Pierwsza świątynia w Łowiczku powstała w XII wieku, była drewniana i prawdopodobnie spłonęła. Druga, pod wezwaniem św. Idziego, została wzniesiona przed 1325 rokiem. Ufundował ją właściciel Łowiczka i kolator świątyni. Ta także nie przetrwała długo, zaś kolejna powstała w 1582 roku i nosiła wezwanie jak poprzednia, ale też pojawiło się wezwanie drugie – Podwyższenia Krzyża Świętego. Była drewniana z murowaną zakrystią i wieżą spełniającą rolę dzwonnicy. W 1620 roku Jan Łowicki dobudował murowaną kaplicę. W roku 1700 świątynia spłonęła. Po jedenastu latach, w 1711 roku, ówczesny kolator, Chryzostom Słubicki, na starych fundamentach dokonał odbudowy kościoła. Kolejny właściciel Łowiczka, Julian Wolski, dobudował murowaną boczną kruchtę. Kościół ten przetrwał prawie w niezmienionej formie zewnętrznej do obecnych czasów.

Przypust

Świątynia p.w. Świętego Stanisława Biskupa i Świętej Marii Magdaleny wzniesiona została w drugiej połowie XVII wieku w Nowogródku nad Wisłą. Na obecne miejsce przeniesiona została w 1779 roku. Kościół jest jednonawowy, o konstrukcji zrębowej z drewna modrzewiowego.

We wnętrzu znajdują się trzy ołtarze. Na uwagę zasługuje zwłaszcza ołtarz główny z około 1800 roku z obrazem św. Kwiryna. W lewym ołtarzu znajduje się z kolei ciekawy wizerunek Matki Boskiej Chemińskiej tzw. Opłakiwanie. Jest to dzieło ludowe wykonane metodą grzebykową, pochodzące z przełomu XVIII i XIX wieku. W kościele znajduje się też sporo innych ludowych obrazów z XVIII wieku. Chór muzyczny pochodzi z okresu późnego renesansu – datowany jest na około 1660 rok. Ten urokliwy kościółek jest obecnie remontowany. Stan techniczny budowli nie jest niestety najlepszy – widać to zwłaszcza od środka. Zwiedzanie świątyni jest utrudnione, ponieważ nabożeństwa odbywają się tu rzadko. Położenie kościoła jest bardzo malownicze i warto tu zajrzeć.

Sędzin

Parafia św. Mateusza Apostoła w Sędzinie należy do dekanatu radziejowskiego w Diecezji Włocławskiej. Data powstania parafii nie jest znana. Obecny drewniany kościół w Sędzinie wybudowany został w 1750 roku. Kościół był restaurowany w 1842 roku, w tym czasie wybudowano murowaną plebanię krytą dachówką. Wnętrze kościoła odnowiono w 1975 roku.

Seroczki

Kaplica p.w. św. Jana Ewangelisty z 1780 roku usytuowana w zachodniej części zespołu dworskiego Seroczki. Barokowa, wzniesiona na planie ośmiobocznym, jednokondygnacyjna, nakryta dachem namiotowym zwieńczonym latarnią. Drewniana konstrukcja zrębowa szalowana deskami w układzie poziomym do około 1/3 wysokości ścian i układzie pionowym powyżej. Kaplica posiada jeden otwór drzwiowy oraz jeden otwór okienny. Ściany zwieńczone wąskim, profilowanym oczepem. Latarnia z arkadowaniem nakryta barokowym hełmem z iglicą. Oba dachy wykonane z blachy montowanej na zakładkę. Wnętrze kaplicy z posadzką ceramiczną, tynkowane, przykryte stropem płaskim. W wyposażeniu kaplicy znajdują się dwie barokowe rzeźby: Maryi Panny oraz św. Jana. Przykład wyjątkowego w skali kraju, drewnianego budownictwa barokowego.

Straszewo

Kościół p.w. św. Marcina Biskupa, wybudowany w 1781 roku, orientowany, posiada konstrukcję zrębową, oszalowany. Prezbiterium jest zamknięte trójbocznie. Przy nim mieści się murowana zakrystia z dwoma pomieszczeniami, wybudowana w latach 1878-1880. Szersza nawa o kształcie zbliżonym do kwadratu, posiada niewielką kruchtę od strony południowej i dużą od strony zachodniej dostawioną w połowie XIX stulecia. Dlatego wieża jest nietypowo usytuowana. Z tej kruchty wchodzi się schodami na chór. Pierwotne wejście znajdowało się pod chórem w nawie głównej. Wnętrze nawy pokryte jest pozornym sklepieniem odcinkowym, z okrągłymi odcinkami bocznymi w nawie, oddzielonymi przez profilowane podciągi wzdłużne, podparte przez dwa ośmioboczne słupy. Nad chórem muzycznym mieści się strop płaski, oddzielony ścianą tarczową.

Zakrzewo

Wieś była własnością rodziny Zakrzewskich, którzy ufundowali kościół p.w. Bożego Ciała (dokument z 1430 roku). Gdy w połowie XVI wieku przeszli na protestantyzm zlikwidowali parafię, kościół oddali najpierw ministrowi akatolickiemu, potem chcieli uczynić z niego stajnię, a ostatecznie w 1584 roku sprzedali do Osięcin. Parafia nie została jednak zniesiona, a wierni chodzili na nabożeństwa do parafii sąsiednich. Kiedy Zakrzewscy wrócili do katolicyzmu – około połowy XVII wieku – Jan Zakrzewski wybudował w Zakrzewie drewnianą kaplicę p.w. Matki Bożej. Odprawiano w niej msze, ale nigdy nie rezydował przy niej kapłan. Kolejni właściciele Zakrzewa, Anna i Stanisław Sokołowscy, w 1754 roku wystawili tu drewniany kościół i klasztor, zapisując karmelitom bosym wieś Gęsin i ziemię w Zakrzewie. Konwent zakrzewski był jednym z mniejszych klasztorów karmelitańskich, a pomimo to w latach 1860-1861 udało się wybudować nowy klasztor murowany. Jednak w 1864 roku nastąpiła kasata zakonu, a świątynia w Zakrzewie stała się filialną parafii Straszewo. Ponowna erekcja parafii miała miejsce w 1924 roku.

Kościół p.w. św. Józefa w Zakrzewie to kościół drewniany na fundamencie murowanym. Prezbiterium i nawa główna nakryta sklepieniem pozornym kolebkowym, na zewnątrz oszalowany. Dachy pokryte blachą miedzianą w 1981 roku.