Józef Piłsudski (23.04.1867-12.05.1935)

80. rocznica śmierci Pierwszego Marszałka Odrodzonej Polski

„Naród, który traci pamięć przestaje być Narodem-
staje się jedynie zbiorem ludzi,
czasowo zajmujących dane terytorium” [Józef Piłsudski]

Ścigany carskim listem gończym Józef Piłsudski dochodził do zdrowia w Zakopanem. Przeraził wtedy i jednocześnie zafascynował Stefana Żeromskiego, który wspominał, jak odwiedził bojowca w marnej chałupinie i zastał ”przy stole, stawiającego pasjansa. Siedział w kalesonach, bo jedyną parę spodni, jaką posiadał, oddał właśnie krawcowi do zacerowania dziur. Mówił, że jeśli mu ten pasjans wyjdzie, zostanie dyktatorem Polski. Sen o tej dyktaturze, w tej ruderze i w tej sytuacji bez portek wstrząsnął mną wówczas”. Przyjaźń z Żeromskim nie przetrwała. Naczelnik Państwa Polskiego, Marszałek, premier i minister rządu nigdy nie przywiązywał wagi do wyglądu. Jego charyzma nie tkwiła w zaprasowanych kantach. Nawet jego polityczny przeciwnik Roman Dmowski przyznawał, że Piłsudski ma ”duszę wodza”.

Polecamy: Polityka. Pomocnik historyczny, Józef Piłsudski. Portret w 80. rocznicę śmierci.
Józef Piłsudski: panicz z Zułowa, rewolucjonista, zesłaniec syberyjski, współtwórca PPS-u, redaktor ”Robotnika”, bojowiec, Komendant Strzelców, Brygadier Legionów, więzień Magdeburga, Naczelnik Państwa, Wódz Naczelny, Marszałek, pisarz, premier, minister, romantyk i strateg, dyktator, wódz na Kasztance, Dziadek w Sulejówku, ojciec narodu, uparty Kresowiak okazał się wyrastającym ponad swoją epokę mężem stanu.

„Są ludzie, których życie trwa nie latami, ale wiekami” – powiedział nad trumną swojego ulubionego poety Juliusza Słowackiego, na osiem lat przed własną śmiercią. Te słowa odnoszą się do niego samego. Jakby – cytując go ponownie – „bramy śmierci przepastne za nim zamknęły się nieszczelnie”.

Źródło: Polityka, Pomocnik historyczny, Biografie.