Golub-Dobrzyń, starówka i zamek

Golub-Dobrzyń formalnie powstał 15 maja 1951 roku przez połączenie miast Golubia i Dobrzynia nad Drwęcą, leżących na przeciwległych brzegach rzeki. Prawobrzeżny Golub był miastem już w XIV wieku, chociaż dokładna data ustanowienia praw miejskich nie jest znana. Pierwszy dokument lokacyjny zaginął w średniowieczu. Wznowił go wielki mistrz zakonu krzyżackiego Michał Küchmeister w roku 1421. W 1772 roku Golub znalazł się w zaborze pruskim, przejściowo w latach 1807-1815 w Księstwie Warszawskim, po czym ponownie w Królestwie Prus do 1918 roku. Lewobrzeżny Dobrzyń nad Drwęcą posiadał prawa miejskie w latach 1789-1870 i ponownie od 1919 roku. W 1793 roku znalazł się w zaborze pruskim, od 1807 do 1815 roku w Księstwie Warszawskim, później w Królestwie Polskim do 1832 roku, a następnie w Imperium Rosyjskim aż do 1918 r.

Na rynku w Golubiu-Dobrzyniu zachował się pochodzący z 2 poł. XVIII wieku dom podcieniowy oraz zespół kamienic z XVIII i XIX w. Opodal rynku znajduje się kościół poewangelicki zbudowany w 1909 roku w stylu neogotycki posiadający wieżę o wysokości 30 metrów. Kościół jest wzorowany na dawnych świątyniach krzyżackich, do jego budowy zastosowano ówczesną architekturę. W sierpniu 1982 roku spłonął dach nakrywający nawę oraz wieża świątyni. Obecnie odbudowana świątynia pełni rolę placówki oświatowej.

 

Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Golubiu-Dobrzyniu, pochodzący z przełomu XIII i XIV w., wzniesiony z cegły w stylu gotyckim z użyciem zendrówki. Kościół w latach 1320–1350 powiększono przez dobudowanie nawy z drewnianym sufitem oraz potężnej wieży obronnej o szerokości niespełna 9 m. Wyposażenie kościoła pochodzi z okresu baroku, chociaż występują w nim również elementy gotyckie, renesansowe i neogotyckie. W ciągu wieków świątynia była niszczona na skutek pożarów, ograbiana z wyposażenia przez najeźdźców i odbudowywana. Obecny kształt kościół uzyskał w XIX wieku.

Zamek w Golubiu-Dobrzyniu. Czteroskrzydłowy konwentualny zamek krzyżacki z przełomu XIII i XIV wieku, wzniesiony na wzgórzu, zachowany w stylu gotycko-renesansowym.