Włocławek 1920-1922

Z „Przewodnika ilustrowanego po Włocławku” wydanego „Czcionkami Księgarni Powszechnej i drukarni diecezjalnej we Włocławku przy ul. Brzeskiej nr4”, pierwszego przewodnika wydanego w niepodległej Polsce (1922). Poniżej przedstawiamy dane dotyczące wzrostu ludności naszego miasta, listę zrzeszeń, organizacji i instytucji społecznych oraz spis ulic.

Pałac Biskupi – strona południowa, wejście dobudowane po roku 1920.

„Pierwsze dane statystyczne, dotyczące ludności miasta Włocławka posiadamy z roku 1789.” Wcześniejsze informacje na temat liczby ludności  miasta miały charakter szacunkowy.

Wzrost ludności

    W latach     Liczba mieszkańców
1789 1325
1820 3278
1827 3664
1857 6930
1877 12815
1890 20135
1900 23064
1909 33248
1914 37022
1920 43136

LUDNOŚĆ MIASTA WŁOCŁAWKA W MAJU R. 1920. (tablica Bronisława Jaenscha)

  Wyznanie   Płeć Dzieci do 6. lat Dzieci od 7. do 14. lat Młodzież od 15. do 20. lat Pełnoletni od 21. do 55. lat Starsi ponad 55 lat   Ogółem   %
  Katolicy   Męska   2203   3203   1588   5448   1247   13689
  Żeńska   2153   3072   2240   7671   1683   16819
  Razem   4356   6275   3828   13119   2930   30508   70,72
  Żydzi   Męska   674   1133   623   1976   506   4902
  Żeńska   686   1068   817   2724   487   5782
  Razem   1360   2201   1440   4700   993   10684   24,77
Ewangelicy i inne wyznania   Męska   137   187   111   337   112   894
  Żeńska   88   183   146   464   169   1050
  Razem   225   370   257   801   281   1944   4,51
  Ogółem   Męska   3014   4523   2322   7761   1865   19485
  Żeńska   2927   4323   3203   10859   2339   23651
  Razem   5941   8846   5525   18620   4204   43136   100
Stosunek procentowy   Męska   6,99   10,48   5,38   17,99   4,33   45,17
  Żeńska   6,79   10,02   7,43   25,17   5,42   54,83
  Razem   13,78   20,50   12,81   43,16   9,75   100,00

Uderza nas kolosalna różnica pomiędzy liczbą dzieci do lat 6 (5941 – 13,78%) i w okresie od 7-14 lat (8846 – 20,50%). Różnica ta wynosi prawie 7% ogółu ludności i wskazuje, w jak znacznym stopniu sześcioletni okres wojenny przyczynił się do zmniejszenia naturalnego przyrostu ludności.

Zrzeszenia, organizacje i instytucje społeczne:

1/ Chrześcijańskie Związki Zawodowe, ul. Gęsia 13.

2/ „Dom Sierot”, ul. Biskupia 8.

3/ „Dom Miłosierdzia”, ul. Ogrodowa 2.

4/ Inspektorat Harcerski, ul. Szkolna 6.

5/ „Kropla Mleka”, Brzeska 7.

6/ Kujawski Okręgowy Związek Kółek Rolniczych C.T.R., Nowy Rynek 1.

7/ Kujawskie stowarzyszenie Techników, ul. Łęska 77.

8/ Pogotowie Wojenne Ziemi Kujawskiej, ul. Kilińskiego 1.

9/ Polska Macierz Szkolna, ul. Szkolna 6.

10/ Polskie Towarzystwo Krajoznawcze, Oddział Kujawski, ul. Kaliska1.

11/ Resursa Ziemiańska, ul. Przechodnia 1.

12/ Resursa Zrzeszenia Urzędników Państwowych, ul. Kaliska1.

13/ „Sekcja Odzieży”, ul. Przejazd 3.

14/ „Spójnia”- Związek Katolickiej Młodzieży Pracującej, ul. Szpichlerna 28.

15/ Stowarzyszenie Kobiet Wspólnej Pracy Rzymsko-Katolickiego Wyznania, ul. Orla 3.

16/ Stowarzyszenie Lekarzy Kujawskich, ul. Kaliska1.

17/ Stowarzyszenie Właścicieli  Nieruchomości, ul. Kaliska1.

18/ Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich, ul. Maślana 2.

19/ Straż Ogniowa Ochotnicza, ul. Żabia 8.

20/ Towarzystwo Chrześcijańskich Rzemieślników i Przemysłowców, Stary Rynek 13.

21/ Towarzystwo Hygieniczne, Oddział Kujawski, ul. Kaliska 1.

22/ Towarzystwo Ochrony Kobiet, Oddział we Włocławku, ul. Kościuszki 5.

23/ Towarzystwo Przemysłowców, Oddział we Włocławku, ul. Żabia 2.

24/ Towarzystwo Wioślarskie, ul. Łęska 77.

25/ Towarzystwo Wzajemnej Pomocy Rzemieślników i Przemysłowców Polskich, St. Rynek 13.

26/ Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, ul. Gęsia 13.

27/ Włocławskie Towarzystwo Wspomagania Biednych, ul. Przedmiejska 1.

28/ Związek Byłych Uczenic Pensji Aspisowej, ul. Kościuszki 5.

29/ Związek Felczerów, ul. Tumska 2.

30/ Związek Ogrodników, ul. Stodólna 16.

31/ ZHP Okręg Włocławski. Komenda Okręgu Włocławskiego, ul. Bulwarowa 22.

32/ Komenda Włocławskiego Hufca Samodzielnego Żeńskiego, ul Bulwarowa22.

33/ Komenda Hufca Męskiego, ul Bulwarowa 22.

34/ Koło Przyjaciół Harcerstwa , ul. Bulwarowa 22.

35/ Koło Starszego Harcerstwa, ul. Bulwarowa 22.

36/ Podharcmistrz i Komendant Harc. ks. Antoni Bogdański, ul. Przejazd 1.

37/ Związek Młynarzy Polskich, ul. Królewiecka 25.

38/ Związek Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych, O. we Włocławku, Starodębska12.

39/ Związek Rybacki Wód Kujawsko-Kaliskich, ul. Maślana 2.

40/ Związek Zawodowy Nauczycielstwa Polskich Szkół Średnich, ul. Szkolna 6.

41/ Zawodowe Związki Klasowe, Plac Gen. Dąbrowskiego 19.

42/ Związek Zawodowy Robotników Rolnych , ul. Kilińskiego 12.

43/ Związek Zawodowy Pracowników Kolejowych RP, Koło Włocławskie, dworzec, dom nr 1.

44/ Związek Zawodowy Producentów Rolnych, ul. Tumska 14.

45/ Związek Ziemian, ul. Przechodnia 1, Hotel „Victoria”.

46/ i inne…

SPIS  ULIC:

Aleje Ciemne Aleje Szopena Bednarska Biskupia Botaniczna
Bracka Browarna Brzeska Bulwarowa Ceglana
Chłodna Chmielna Ciasna Cicha Ciemna
Cyganka Długa Fabryczna Gdańska Gęsia
Kaliska Kapitulna Kilińskiego Kolska Koniec
Koński Rynek Kościuszki Koszarowa Kowalska Kozia
Królewiecka Krótka Leśna Litewska Łączna
Łęgska Matebudy Miedziana Miła Młynarska
Mokra 3-go Maja Niecała Nowy Rynek Ogniowa
Ogrodowa Orla Parkowa Piekarska Piwna
Pl. Dąbrowskiego Płocka Polna Południowa Prosta
Przechodnia Przedmiejska Przejazd Ptasia Pusta
Rolnicza Rybacka Rycerska Rzeczna Seminaryjska
Składowa Słodowska Solna Srebrna Starodębska
Stary Rynek Stodólna Sucha Szczęśliwa Szeroka
Szkolna Szpichlerna Szpitalna Św. Antoniego Św. Jana
Targowa Toruńska Towarowa Tumska Warszawska
Wąska Wesoła Wieniecka Wiejska Wierzbowa
Wiślana Wolność Wronia Wysoka Zamcza
Zapiecek Zduńska Złota Żabia Żałobna
Żytnia